BIST Artanlar AFYON.E 6,56 % 10,44 AVIVA.E 4,64 % 10,21 ERSU.E 0,99 % 10,00 GLYHO.E 1,83 % 5,78 EGLYO.E 4,44 % 4,72 Azalanlar MMCAS.E 1,96 % -10,09 DARDL.E 1,26 % -8,70 MEMSA.E 0,14 % -6,67 ASYAB.E 0,75 % -6,25 TRNSK.E 0,18 % -5,26 VIOP En Çok Değişen O_EREGLE1215C5.25S0 % 100,00 O_VAKBNE1215P3.50S0 % 100,00 O_THYAOE0815C9.75S0 % 100,00 O_YKBNKE0815P3.50S0 % 100,00 O_TRYUSDKE0815C3050S0 % -85,71 En Çok Pozisyon Olan F_XU0300815S0 300.605 F_TRYUSD0815S0 204.187 F_VAKBN0815S0 91.677 F_ISCTR0815S0 68.680 F_TRYEUR0815S0 47.888

KIYMETLİ MADENLER VE KIYMETLİ TAŞLAR PİYASASI EBS Giriş


Piyasanın Gelişimi

1993 yılında Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar'da yapılan değişikliklerle altının fiyatının belirlenmesi ile ithalatı ve ihracatı serbestleştirilmiştir. Altın ticaretinin  liberalleştirilmesi yönünde alınan kararlarla, altının ithal ve ihraç aşamasında kolaylıklar getirilmiştir. Bu gelişmeler sonucunda sektörde yaşanan hızlı büyüme, ekonomik açıdan büyük potansiyel taşıyan altın konusunda yeni kararlar alınmasını hızlandırmıştır. Alınan yeni kararlarla altın sektörünün yeniden yapılandırılması amaçlanmıştır. İstanbul Altın Borsasının kuruluşu ile ilgili ilk düzenleme olan Kıymetli Madenler Borsalarının Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkında Genel Yönetmelik 1993 yılında yayımlanmıştır. Söz konusu Yönetmeliğe dayanılarak 26 Temmuz 1995 tarihinde İstanbul Altın Borsası faaliyete geçmiştir.

İstanbul Altın Borsasının kuruluş amaçları arasında; son yıllarda kazandığı ivme ile hızla büyümekte olan altın sektörü ile finans sektörü arasında köprü görevini üstlenmek, sektörün kurumsallaşmasına, uluslararası rekabete açılmasına ve altının önemli ihracat kalemlerinden biri durumuna gelmesine katkı sağlamak, kıymetli madenlerin dünya piyasalarına paralel şartlarda işlem gördüğü bir piyasa ortamını oluşturmak, teşkilatlı bir kurum kimliğinde likidite sağlamak, kıymetli maden işlemlerinde referans fiyatı belirlemek, başta altın olmak üzere kıymetli madenlere dayalı yatırım araçları vasıtasıyla finansal ürün yelpazesini genişleterek ulusal ve uluslararası piyasalara entegrasyonu sağlamak ve ayrıca kıymetli taş işlemleri ile de sektöre ihtiyaç duyduğu alanlarda organize piyasa şartları sunmak sayılabilir.

Diğer taraftan, 6362 Sayılı Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri çerçevesinde İstanbul Altın Borsası ile İstanbul Menkul Kıymetler Borsasının tüzel kişiliklerinin sona ermesi ve yeni bir borsanın kurulması sonucunda, Borsa İstanbul A.Ş. 03.04.2013 tarihinde faaliyete geçmiştir. Kıymetli maden ve kıymetli taş işlemleri İstanbul Altın Borsası yerine Borsa İstanbul A.Ş. bünyesinde kurulan Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası Bölümü tarafından yürütülmeye başlanmıştır.

Kıymetli madenler ve kıymetli taşlar alanında organize ve şeffaf bir piyasa olmasının yanı sıra Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası Bölümü mevzuattan kaynaklanan bazı görevleri de yerine getirmektedir. Bu görev ve yetkilerden bazıları aşağıda yer almaktadır:

  • Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’ın 7’nci maddesinin (a) ve (d) bentlerinde, standart işlenmemiş şekilde olan kıymetli madenlerin ithalatının sadece Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ile Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası (Borsa İstanbul bünyesine katılmadan öncesinde İstanbul Altın Borsası) bünyesinde kıymetli maden işlemleri yapmaya yetkili üyeler tarafından yapılabileceği düzenlenmiş ve bu üyeler tarafından ithal edilen standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin 3 (üç) iş günü içinde Borsaya teslimi ile Borsada alım/satım zorunluluğu getirilmiştir.
  • Yurt içinde cevherden üretilen dore bar, granül ve diğer şekillerdeki kıymetli madenler; Türkiye’de kurulu rafinerilerde rafinaj işlemine tabi tutulur ve rafinaj işleminin tamamlanmasını müteakip yedi (7) iş günü içinde Borsa kasasına teslim edilir ve Kıymetli Madenler Piyasasında alım satımı gerçekleştirilir veya Borsa tarafından belirlenecek işlem esasları dâhilinde, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü veya bu kurumun belirleyeceği kuruluşlarca düzenlenecek ayar raporunda yer alan miktarlarına göre ayrı ayrı işlem yapılmak suretiyle Kıymetli Madenler Piyasasında alım satımı gerçekleştirilir.
  • Sermaye Piyasası Kurulunun borsa yatırım fonları, yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarına ilişkin ilgili tebliğleri uyarınca fon işlemlerine ve yatırım ortaklıklarına ilişkin kıymetli madenlerin saklaması, Borsa İstanbul Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası Bölümü tarafından yapılmakta ve ayrıca bu fonların kıymetli maden alım satım işlemleri de Kıymetli Madenler Piyasasında yapılmaktadır.
  • Bankaların, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Zorunlu Karşılık Yükümlülük hesaplarına ait altınları Türkiye’de, Borsa İstanbul  A.Ş. kasasında TCMB hesabı altında saklanmaktadır.
  • Ham Elmas Ticaretinin Düzenlenmesine ve Denetlenmesine Dair 2006/11115 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kimberley Süreci Sertifika Sisteminde İstanbul Altın Borsası (mevcut durumda Borsa İstanbul) Türkiye ithalat ve ihracat otoritesi olarak belirlenmiştir. Buna göre, ham elmasın ithal ve ihraç işlemlerini Kimberley Süreci Sertifika Sistemi çerçevesinde yürütmeye ve ibraz edilen sertifikaların Kimberley Sürecine ilişkin belgelerde belirtilen asgari standartları taşıyıp taşımadığını incelemeye, katılımcı ülke ihracat otoritesi nezdinde sertifikaların teyidini almaya ve sertifika düzenlemeye Borsa İstanbul yetkili kılınmıştır.

Alt Piyasalar

Borsa İstanbul bünyesinde kıymetli madenlere ve kıymetli taşlara ilişkin olarak standart, standart dışı, cevherden üretim altın, gümüş, platin ve paladyum üzerine spot işlemlerin yapıldığı Kıymetli Madenler Piyasası, ödünç ve sertifika işlemlerinin yapıldığı Kıymetli Madenler Ödünç Piyasası ile elmas ve kıymetli taşların işlem görebildiği Elmas ve Kıymetli Taş Piyasası yer almaktadır. Piyasalara ilişkin önemli bazı tarihler aşağıda belirtilmiştir:

26 Temmuz 1995

İstanbul Altın Borsasının faaliyete başlaması

9 Temmuz 1999

Gümüş ve platinin işlem görmeye başlaması

24 Mart 2000

Kıymetli Madenler Ödünç Piyasasının açılması

4 Nisan 2011

Elmas ve Kıymetli Taşlar Piyasasının açılması

 17 Kasım 2011
Paladyumun işlem görmeye başlaması 
17 Kasım 2011 Kıymetli Madenler Piyasası üyelerine standart dışı kıymetli maden ithalatlarını da Borsaya bildirme zorunluluğunun getirilmesi 
3 Nisan 2013  İAB ile İMKB'nin Borsa İstanbul A.Ş. adı altında birleşmesi ve Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası Bölümünün Kurulması 
5 Haziran 2013  Kıymetli Madenler Piyasası Danışma Komitesinin ilk toplantısının yapılması 
 12 Aralık 2013 Finansman şirketlerine Zorunlu Karşılık için altın saklama hizmeti verilmeye başlanması 
 8 Ocak 2014 T+90 İşlemlerinin başlaması 
 17 Nisan 2014 KMTP API yazılımının devreye alınması 
 6 Haziran 2014 Mini Külçe Uygulamasının devreye alınması ve asgari emir miktarının 1 gram olarak belirlenmesi 
 19 Eylül 2014 Dönüşüm işlemlerinin başlaması 
 26 Eylül 2014 Erken Nakit Takas uygulamasının devreye alınması 
 30 Eylül 2014 Elmas ve Kıymetli Taş Piyasasında ilk işlemin yapılması 
 12 Ekim 2014 Kıymetli Madenler ve Kıymetli Taşlar Piyasası Bölümünün Kuyumcukent'e taşınması 
 26 Kasım 2014 OECD'nin “Çatışmalardan Etkilenmiş ve Yüksek Riskli Bölgelerin Madenlerine İlişkin Sorumlu Tedarik Zinciri için OECD Uyum Rehberi" nin Türkçe'ye çevirilmesi ve üyelere dağıtılması 
 4 Aralık 2014 Kıymetli Madenler Piyasasında İlk fiksing işleminin gerçekleşmesi 
18 Aralık 2014 İlk Erken Nakit Takas Uygulamasının Gerçekleşmesi
23 Şubat 2015
Kıymetli Madenler Piyasasında ilk müşteri işleminin gerçekleştirilmesi 


Üyeler

Kıymetli Madenler Piyasası Üyeleri:

Bankalar

23

Yetkili Müesseseler

42

Kıymetli Maden Aracı Kurumları

19

Kıymetli Maden Üretimi veya Ticareti ile İştigal Eden Anonim Şirketler

12

Toplam

96


Kıymetli Madenler Ödünç Piyasası Üyeleri:

Bankalar

11

Kıymetli Maden Üretimi veya Ticareti ile İştigal Eden Anonim Şirketler

2

Toplam

13


Elmas ve Kıymetli Taş Piyasası Üyeler:

Kuyumculuk Sektörü Üyeleri

129

Borsa Üyeleri

58

Toplam

187

 

Uluslararası Üyelikler

  • Türkiye, 14 Ağustos 2007’de Kimberley Süreci Sertifika Sistemine kabul edilmiştir. Ülkemiz adına yürütme yetkisi Borsa İstanbul A.Ş.’ye (yeniden yapılanma öncesinde İstanbul Altın Borsası) verilmiştir.
  • İstanbul Altın Borsası, 3 Mart 2008’de Londra Külçe Piyasası Birliği (London Bullion Market Association – LBMA) yardımcı üyeliğine kabul edilmiş olup yeniden yapılanma sonrasında üyelik Borsa İstanbul A.Ş. için geçerli olmuştur. 
  • İstanbul Altın Borsası, 13 Mayıs 2008’de Dünya Elmas Borsaları Federasyonu (World Federation of Diamond Bourses-WFDB) üyesi olarak kabul edilmiş olup yeniden yapılanma sonrasında üyelik Borsa İstanbul A.Ş. için geçerli olmuştur. 

Mevzuat

Kıymetli madenler ve kıymetli taşlar mevzuatına ilişkin yönetmelik, tebliğ, karar, yönerge ile uygulama usulü ve esasları bulunmaktadır. Bunlardan bazıları aşağıda yer almaktadır.


İletişim

Bahçelievler, Yenibosna Merkez Mahallesi Kuyumcukent Sitesi Ladin Sok. No:4 - İstanbul
Tel: (212) 292 66 00 Fax: (212) 292 66 18


İLGİLİ DOSYALAR

İLGİLİ SAYFALAR